تلاش خود را به مسائل مربوط به حج معطوف مىكردند تا مشروعيت و محبوبيت خود را افزايش دهند . اين دولت‌ها با تأمين امنيت راه‌ها و نظارت بر امور مربوط به حج ، كمك‌هايى براى ساكنان حرمين و امراى آن ، در نظر مىگرفتند ؛ به عبارت ديگر ، با توجه به اهميتى كه فريضه حج در مشروعيت‌بخشى به حكومت‌هاى اسلامى و منافع اقتصادى ، سياسى و نظامى آنها دارد ، حكومتها براى بهرهگيرى از مزاياى حج ، اقداماتى عام‌المنفعه در حرمين شريفين و مسيرهاى منتهى به آنها انجام مىدادند . تجهيز و اعزام هر ساله كاروان حج و محمل و ارسال جامه كعبه ، اصلاح و بازسازى راههاى حج و تأمين امنيت آنها ، مرمت كاروان‌سراها و بناهاى مسير حج ، تأمين آب مورد نياز با اصلاح چاهها و چشمه‌هاى قرار گرفته در مسير حج ، اعطاى صدقات و نذورات به اهل مكه و تخصيص موقوفات به حرمين شريفين ، از جمله اقدامات دولتمردان و حكومت‌ها در راستاى توسعه مناسباتشان با حجاز بود . با توجه به آنچه گفته شد ، پرسش‌هاى اين پژوهش عبارتند از : - مناسبات ايرانيان و حجاز در دوره‌هاى مختلف تاريخ چگونه بود ؟ - تعامل دولت‌هاى حاكم بر ايران با سادات حسنى و حسينى حاكم بر حرمين شريفين ، چگونه بود ؟ - موانع فراروى توسعه مناسبات چه بود ؟ - دولت‌هايى چون ايوبيان ، مماليك و عثمانى در محدود كردن مناسبات دولت‌هاى ايران با حجاز چه نقشى داشتند ؟ - خدمات و اقدامات عمرانى ايرانيان در دوره‌هاى مختلف تاريخى ، در حرمين شريفين ، كدامند ؟ فصل اول اين نوشتار ، به مفاهيم و كليات مناسبات ايران و حجاز پيش از اسلام ،